Πέρα από τις άγονες ακτές της Νεκράς Θάλασσας
ζούσε ένας αρχαίος λαός ονόματι οι Ιεβουσαίοι.
Πριν από χιλιάδες χρόνια, σε μια εκτενή βραχώδη έκταση,
Λέγεται ότι λάτρευαν το Σαλέμ,
το θεό του δύοντος ηλίου.
Η ίδια η πόλη ήταν γνωστή ως το μέρος του Σαλέμ.
Ιερουσαλεμ.
Μετάφραση: fata morgana
Με τον καιρό, αυτή η πόλη έγινε η πύλη προς το Θεό για τρεις μεγάλες θρησκείες.
Και το κομμάτι της γης, για το οποίο έγιναν οι περισσότερες μάχες στην ιστορία.
Πολλοί πίστευαν ότι είναι το κέντρο του κόσμου.
Σήμερα, η περιτοιχισμένη παλιά πόλη στην καρδιά της Ιερουσαλήμ
είναι ένα μωσαϊκό από πολιτισμούς και θρησκείες.
Όπου Εβραίοι, Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι ζουν πλάι πλάι.
Και εντούτοις σε χωριστά διαμερίσματα.
Ο καθένας στη δική του Ιερουσαλήμ.
Όλοι στην Ιερουσαλήμ έχουν την αγαπημένη τους πύλη.
Η δική μου είναι της Δαμασκού.
Όταν περνάς από την Πύλη της Δαμασκού,
βρίσκεσαι στη μουσουλμανική γειτονιά, τη δική μου γειτονιά.
Αυτή είναι η δική μου Ιερουσαλήμ.
Στα αραβικά, αποκαλούμε την Ιερουσαλήμ αλ- Κουντς, που σημαίνει η ιερά πόλη.
Όμως είναι και ένα μέρος όπου ο κόσμος πηγαίνει για δουλειά, για τα ψώνια του,
και τα παιδιά παίζουν και πηγαίνουν σχολείο.
Η Ιερουσαλήμ για μένα είναι κάτι περισσότερο από μια απλή πόλη.
Είναι ομορφιά, είναι πνεύμα, και είναι επίσης και η θρησκεία μου.
Όμως το πιο σημαντικό, είναι η οικογένειά μου.
Οι περισσότεροι δεν πιστεύουν ότι είμαι Μουσουλμάνα.
Ξαφνιάζονται μόνο όταν πηγαίνω στο τζαμί και φοράω τη μαντήλα στο κεφάλι.
Όμως η Ιερουσαλήμ είναι γεμάτη εκπλήξεις.
Δυο φορές την εβδομάδα, στην εβραϊκή συνοικία, γίνεται μεγάλη γιορτή.
Για τα αγόρια, λέγεται μπαρμίτσβα.
Για τα κορίτσια, λέγεται μπατμίτσβα.
Είναι η στιγμή της ενηλικίωσής σου.
Οι Εβραίοι στην Ιερουσαλήμ έχουν έρθει εδώ από πάνω από 100 διαφορετικές χώρες.
Πάρτε για παράδειγμα την οικογένειά μου. Η μητέρα μου είναι από το Παρίσι.
Οι γονείς της είναι από την Τυνησία.
Η οικογένεια του πατέρα μου είναι από την Πολωνία.
Απ' όπου και να προερχόμαστε, οι ρίζες όλων μας οδηγούν εδώ.
Καμιά φορά νιώθω λες και περπατώ στα ίδια καλντερίμια με τους προγόνους μου.
Από τις βιβλικές εποχές, έχουμε μια ειδική λέξη
για όταν οι Εβραίοι επέστρεψαν στη Γη της Επαγγελίας.
Λέμε ότι κάνουμε αλιγιά, που σημαίνει να πηγαίνεις σε ένα υψηλότερο μέρος.
Και για μας, τους Εβραίους, δεν υπάρχει υψηλότερο μέρος από την Ιερουσαλήμ.
Για μένα, η καλύτερη εποχή για να επισκεφθείς την Ιερουσαλήμ είναι το Πάσχα.
Κάθε Πάσχα ξεκινά με την πομπή της Κυριακής των Βαΐων.
Τότε κατεβαίνουμε το Όρος των Ελαιών,
και γιορτάζουμε τη μέρα που ο Ιησούς εισήλθε στην πόλη.
Κάθε χρόνο πηγαίνω με τον αδερφό μου τον Τζορτζ
σ' αυτή την πομπή την Κυριακή των Βαΐων,
και στο τέλος γνωρίζουμε ανθρώπους από όλο τον κόσμο.
Το Πάσχα... Για τους περισσότερους πρόκειται
για τα αβγά, τους λαγούς και τους στολισμούς.
Όμως εδώ ακόμα έχουμε το ίδιο Πάσχα όπως 2000 χρόνια πριν.
Ακόμα αναβιώνουμε αυτό που συνέβη με το Χριστό,
τα πάθη του Χριστού, τα ίδια βήματα, κάθε Πάσχα.
Στη χριστιανική συνοικία, έχουμε τους Αιθίοπες, τους ορθόδοξους Έλληνες,
τους καθολικούς, τους Κόπτες, τους Σύρους,
και κάθε κοινότητα γιορτάζει το Πάσχα με το δικό της τρόπο.
Δίπλα στη χριστιανική συνοικία έχουμε τη συνοικία των Αρμενίων,
και αυτοί γιορτάζουν το Πάσχα στη δική τους εκκλησία.
Η παλιά πόλη είναι πολύ μικρή, και οι τέσσερις συνοικίες δεν επικοινωνούν πολύ.
Αν και ζούμε στην ίδια περιοχή, δεν γνωρίζουμε και πολλά ο ένας για τον άλλον.
Με έκταση μικρότερη από ένα τετραγωνικό μίλι, (2,5 τ.χλμ)
η παλιά πόλη της Ιερουσαλήμ περιέχει κάποια από τις πιο ιερές τοποθεσίες του κόσμου
για Εβραίους, Χριστιανούς και Μουσουλμάνους.
Πώς λοιπόν ο μισός πληθυσμός της Γης...
Κατέληξε να λατρεύει τον ίδιο μικροσκοπικό χώρο;
Η Ιερουσαλήμ βρίσκεται στο σταυροδρόμι μεταξύ Αφρικής, Ασίας και Ευρώπης.
Μια περιοχή γνωστή ως το λίκνο του πολιτισμού.
Οι πρώτες αυτοκρατορίες ξεκίνησαν εδώ πριν από 5000 χρόνια.
Καθώς αναδύονταν και άλλες σπουδαίες δυνάμεις, η γη γύρω από την Ιερουσαλήμ
μετατράπηκε σε ένα μόνιμο πεδίο μαχών.
Κάθε πολιτισμός άφησε το σημάδι του εδώ.
Οι Ρωμαίοι έχτισαν τεράστιες λιμενικές πόλεις στη Μεσόγειο.
Στους τάφους των προφητών από τη Βίβλο, οι μουσουλμάνοι έχτισαν ναούς.
Σε ένα ψηλό οροπέδιο, πάνω από τη Νεκρά Θάλασσα,
ο βασιλιάς Ηρώδης ο Μέγας έχτισε τη Μασάντα,
ένα οχυρό στα βουνά όπου οι Εβραίοι επαναστάτες
άσκησαν την ύστατη αντίσταση ενάντια στο ρωμαϊκό στρατό.
Στην έρημο της Ιουδαίας, οι πρώιμοι Χριστιανοί έχτισαν απομακρυσμένες μονές.
Μερικοί ακόμα κατοικούν εκεί μέχρι και σήμερα.
Έχοντας πέσει θύμα κατάκτησης πάνω από σαράντα φορές,
η Ιερουσαλήμ είναι πολλές πόλεις μαζί.
Κάθε μια χτισμένη πάνω στα ερείπια μιας άλλης...
Και οι περισσότερες ακόμα βρίσκονται κάτω από τα πόδια μας.
Φανταστείτε ότι είστε ένας ντετέκτιβ,
και προσπαθείτε να λύσετε ένα μυστήριο βασιζόμενοι σε στοιχεία που συλλέγετε:
Αυτό ακριβώς κάνουν οι αρχαιολόγοι, μόνο που εμείς το κάνουμε για το παρελθόν.
Ένα από τα πράγματα που κάνουν την Ιερουσαλήμ
τόσο ενδιαφέρον μέρος για δουλειά
είναι τα συνεχόμενα στρώματα κατοίκησης, το ένα πάνω στο άλλο.
Που πηγαίνουν 5000 χρόνια πίσω, στους πρώτους κατοίκους,
τους βιβλικούς Ιεβουσαίους, και μετά στους Ισραηλίτες,
και τη ρωμαϊκή εποχή, τους Σταυροφόρους, και μέχρι και σήμερα...
Το να κατανοήσεις την αρχαία Ιερουσαλήμ
μοιάζει με ένα τεράστιο παζλ που προσπαθούμε να φτιάξουμε,
όπου όμως μας λείπουν τα περισσότερα κομμάτια...
Και δεν ξέρουμε πώς ήταν η αρχική εικόνα.
Όλα όσα ξεθάβουμε από τη γη είναι ένα κομμάτι από αυτό το παζλ.
Η Ιερουσαλήμ βρίσκεται στην καρδιά μιας περιοχής
που έχει προσφέρει κάποια από τα πιο απίστευτα ευρήματα της αρχαιολογίας...
Ένα από τα πιο θεαματικά ευρήματα είναι τα Χειρόγραφα της Νεκράς Θάλασσας.
Τα οποία γράφτηκαν πάνω από 2000 χρόνια πριν,
και είναι μακράν τα παλαιότερα αντίτυπα της εβραϊκής Βίβλου που έχουμε.
Στα βαθύτερα στρώματα του εδάφους, βρίσκουμε τα πιο πρώιμα κατάλοιπα
από τους ανθρώπους που έζησαν σ' αυτή τη γη.
Τι είναι αυτό που ήλκυσε εξ αρχής τους ανθρώπους στην Ιερουσαλήμ;
Είναι μια απομονωμένη, φτωχή, βραχώδης πόλη στα βουνά.
Η απάντηση είναι απλή. Το νερό.
Στην καρδιά της αρχαίας πόλης της Ιερουσαλήμ,
υπάρχει μια πηγή με φρέσκο νερό.
Και έτσι οι κάτοικοι έσκαψαν ένα τούνελ μέσα στο βράχο
για να φτάσουν σ' αυτό το νερό.
Μαζί με το νερό, υπάρχει και ένας άλλος λόγος που η Ιερουσαλήμ έγινε σημαντική.
Και αυτός ήταν στην κορυφή του λόφου πάνω από την πόλη.
Ο μεγάλος επίπεδος βράχος όπου πιστεύεται ότι οι Ιεβουσαίοι
λάτρευαν το θεό του δύοντος ηλίου.
Στην εβραϊκή παράδοση, αυτός είναι ο θεμέλιος λίθος όπου δημιουργήθηκε ο κόσμος,
και όπου διαδραματίστηκαν κάποιες από τις πιο σημαντικές ιστορίες της Βίβλου.
Ο Αβραάμ ετοιμάστηκε να θυσιάσει το γιο του, σε μια δοκιμασία της πίστης του.
Ο βασιλιάς Δαυίδ έφερε την Κιβωτό της Διαθήκης.
Και ο βασιλιάς Σολομώντας έχτισε τον πρώτο ναό, τον Οίκο του Θεού.
Ακόμα και αφότου ο Ναός καταστράφηκε από τους Βαβυλώνιους,
η πίστη επέζησε, και μεταδόθηκε μέσω της Βίβλου στις επόμενες γενιές...
Το ότι η Ιερουσαλήμ είναι το πιο κοντινό στο Θεό μέρος πάνω στη Γη.
Ο παππούς μου ήρθε στην Ιερουσαλήμ όταν ήταν 12 χρονών, το 1936,
επειδή ο πατέρας του ένιωθε ότι κάτι κακό επρόκειτο να συμβεί στην Ευρώπη.
Όμως όλη η υπόλοιπη οικογένειά του έμεινε στην Πολωνία,
και όλοι τους χάθηκαν στο Ολοκαύτωμα.
Έκανε έρευνα για κάθε μέρος στην παλιά πόλη,
και επιπλέον έγραψε επτά βιβλία σχετικά με την Ιερουσαλήμ.
Και τώρα, στην ένατη δεκαετία του, ακόμα μαθαίνει κάθε μέρα
κάτι καινούριο για την Ιερουσαλήμ.
Είναι η μεγαλύτερη αγάπη του, νομίζω.
Μετά τη γυναίκα του, αλλά...
Πιστεύω... Είμαι σίγουρη πως μέρος της αγάπης του...
για την Ιερουσαλήμ έχει περάσει στην οικογένειά του, σε μένα.
Υπάρχει ένας τάφος στο Όρος των Ελαιών,
που πήρε το όνομά του από τον προφήτη Ζαχαρία.
Από κει προέρχεται το όνομα της οικογένειάς μου.
Ο Ζαχαρίας είδε την καταστροφή της Ιερουσαλήμ πριν από πάνω από 2000 χρόνια,
όμως προφήτεψε ότι μια μέρα ο λαός των Εβραίων θα επέστρεφε στην πατρίδα του.
Στο τέλος των πιο ιερών ημερών μας, όπως το Γιομ Κιπούρ και το εβραϊκό Πάσχα,
τραγουδάμε "Του χρόνου στην Ιερουσαλήμ."
Για εκατοντάδες χρόνια, αυτό ήταν το όνειρο των Εβραίων,
να επιστρέψουν στην Ιερουσαλήμ.
Και εγώ έχω την ευκαιρία να το ζω αυτό το όνειρο.
Πραγματικά νιώθω τη δύναμη αυτού του μέρους.
Το πόσο πολλή ενέργεια υπάρχει σ' αυτό το μέρος.
Έχω μια παράδοση, να πηγαίνω σε κάθε γενέθλια
και να βάζω ένα χαρτάκι με προσευχή στο τείχος.
Πιστεύουμε ότι όλες οι προσευχές περνάνε μέσα από το τείχος καθ' οδόν για το Θεό.
Η τοποθεσία της νοσταλγίας των Εβραίων για γενεές ολόκληρες,
το Δυτικό Τείχος είναι ένα από τέσσερα τείχη,
που στηρίζουν την τεράστια πέτρινη βάση
όπου πριν από 2000 χρόνια ο βασιλιάς Ηρώδης ο Μέγας ξανάχτισε το Ναό
σε μια κλίμακα που συγκρίνεται με τις πυραμίδες της Αιγύπτου.
Όταν ο Ηρώδης ξανάχτισε το Ναό,
περιέβαλε την πλατφόρμα στην οποία ορθωνόνταν, με ένα ογκώδες τείχος,
Τώρα στρίβουμε στην νοτιοδυτική γωνία αυτού του τείχους,
και καθώς προχωράμε, θέλω να προσέξετε
τις τεράστιες πέτρες, ενσωματωμένες μέσα στο τείχος.
Και μάλιστα, αναλογιστείτε το εξής: πώς τις τοποθέτησαν αυτές τις τεράστιες πέτρες
χωρίς τα σύγχρονα μηχανήματα με τα οποία διαθέτουμε σήμερα;
Βασιζόμενοι σε γραπτά αρχεία και στις τελευταίες αρχαιολογικές ανακαλύψεις,
μπορούμε να φανταστούμε πώς θα έμοιαζε ο δεύτερος Ναός
στο απόγειο του μεγαλείου του...
Σήμερα, πολύ καιρό αφότου ο δεύτερος Ναός καταστράφηκε από το ρωμαϊκό στρατό,
οι Εβραίοι θρηνούν για την απώλειά του στο τείχος που κάποτε ήταν πιο κοντά σ' αυτόν.
Το Δυτικό Τείχος.
Πριν από εκατοντάδες χρόνια,
η οικογένειά μου ήρθε από την Ελλάδα και την Ιταλία για να δει τους Αγίους Τόπους,
και μετά έμειναν.
Η οικογένεια της μητέρας μου εγκαταστάθηκε εδώ, στη Βηθλεέμ.
Είναι η πόλη όπου γεννήθηκε ο Ιησούς.
Το Πάσχα πηγαίνουμε όλοι μπροστά από το Ναό της Γέννησης.
Και καμιά φορά έχω και την ευκαιρία να ψάλλω εκεί με την χορωδία μου.
Για αιώνες οι Χριστιανοί προσκυνητές ακολουθούσαν τα βήματα του Χριστού,
από τη γέννησή του στη Βηθλεέμ,
μέχρι το θάνατό του στην Ιερουσαλήμ.
Ακολουθούσαν τον ποταμό Ιορδάνη,
όπου πολλοί πιστεύουν ότι βαφτίστηκε,
μέχρι που καταλήγει στη Θάλασσα της Γαλιλαίας.
Σύμφωνα με τα Ευαγγέλια,
ξεκίνησε τη διδασκαλία του στο χωριουδάκι Καπερναούμ
και έδωσε κήρυγμα στη συναγωγή του.
Σ' αυτές τις ακτές,
οι Χριστιανοί πιστεύουν πως έδωσε κάποια από τα πιο γνωστά κηρύγματά του,
και βρήκε μαθητές ανάμεσα στους ντόπιους ψαράδες.
Και εδώ, στην Ιερουσαλήμ, στον Κήπο της Γεθσημανής,
η Καινή Διαθήκη λέει πως τον συνέλαβαν,
πριν τον καταδικάσουν σε θάνατο.
Τη Μεγάλη Παρασκευή,
χιλιάδες προσκυνητές περπατούν στην Οδό του Μαρτυρίου,
που λέγεται ότι ήταν ο δρόμος στον οποίο περπάτησε ο Χριστός προς τη σταύρωσή Του.
Η πομπή τελειώνει στην Εκκλησία του Αγίου Τάφου.
Αυτή η εκκλησία είναι πολύ ξεχωριστή για μένα.
Καμιά φορά βλέπω ανθρώπους που ονειρεύονταν όλη τους τη ζωή να έρθουν εδώ.
Συνειδητοποιώ πόσο τυχερή είμαι που ζω στην Ιερουσαλήμ.
Μπορώ να έρθω στην εκκλησία όποτε θέλω,
να αγγίξω το βράχο του Γολγοθά.
Εδώ πιστεύουμε ότι πέθανε ο Χριστός στο σταυρό.
Και μπορώ να επισκεφθώ τον τάφο όπου θάφτηκε,
και μετά από τρεις μέρες αναστήθηκε από τους νεκρούς.
Για να καταλάβει κανείς γιατί πολλοί πιστεύουν
ότι ο Χριστός σταυρώθηκε και θάφτηκε εδώ
πρέπει να κατεβούμε κάτω από τη γη.
Στα βάθη κάτω από την εκκλησία,
οι αρχαιολόγοι βρήκαν αρχαίες επιγραφές.
Ένα πλοίο που το τραβάνε προσκυνητές με μια επιγραφή στα λατινικά που λέει:
"Κύριε, έχουμε έρθει."
Χρονολογημένη πάνω από 1700 χρόνια πριν,
υπονοεί ότι οι Χριστιανοί προσκυνούσαν εδώ
ακόμα και πριν χτιστεί η εκκλησία.
Σε ένα άλλο μέρος της εκκλησίας,
υπάρχουν αρχαίοι τάφοι, σκαλισμένοι μέσα στο βραχώδη λόφο,
γνωστό ως Γολγοθάς.
Οι περισσότεροι αρχαιολόγοι πιστεύουν πως αυτό ήταν ένα εβραϊκό νεκροταφείο
την εποχή του Χριστού.
Αυτοί οι τάφοι στο βράχο του Γολγοθά
θα γίνουν αργότερα η τοποθεσία της σημαντικότερης εκκλησίας του χριστιανισμού,
της εκκλησίας του Αγίου Τάφου.
Ουσιαστικά η αρχαιολογία δεν μπορεί να αποδείξει ότι ο Χριστός θάφτηκε εδώ.
Αυτό παραμένει ένα ζήτημα πίστης.
Η οικογένειά μου έχει βαθιές ρίζες στην Ιερουσαλήμ.
Υπήρχαμε εδώ και εκατοντάδες χρόνια εδώ.
Μας αρέσει να συζητάμε για την οικογενειακή μας ιστορία,
ειδικά κατά το μήνα του Ραμαζανιού,
όταν όλη η οικογένεια μαζεύεται για να διακόψει τη νηστεία.
Κατά το Ραμαζάνι,
κάθε δρόμος συναγωνίζεται για το ποιος θα κάνει τον καλύτερο στολισμό,
και ποιος θα κάνει τη μεγαλύτερη παρέλαση.
Για τον κόσμο των Μουσουλμάνων, η Ιερουσαλήμ είναι η πόλη των προφητών,
του Αβραάμ, του Δαυίδ, και του Ιησού.
Οι Μουσουλμάνοι πιστεύουν ότι ο τελευταίος προφήτης ήταν ο Μωάμεθ,
και ότι μια νύχτα πήγε σε ένα θαυμαστό ταξίδι,
από τη Μέκκα στην Ιερουσαλήμ,
όπου ανήλθε στους ουρανούς σε μια σκάλα φωτός.
Για πάνω από χίλια χρόνια,
οι Μουσουλμάνοι συνέδεαν το νυχτερινό ταξίδι του προφήτη Μωάμεθ
με την πέτρινη πλατφόρμα που στεγάζει το χρυσό Θόλο του Βράχου,
και το τζαμί στο νότιο άκρο.
Όταν ανεβαίνεις προς το τζαμί,
αφήνεις πίσω σου όλη τη φασαρία και τα πλήθη.
Έρχεσαι σ' αυτό το μεγάλο, ανοιχτό χώρο,
γεμάτο με πουλιά και δέντρα...
Είναι θαρρείς και βρίσκεσαι σε άλλο κόσμο.
Από όλα τα κτίρια στην Ιερουσαλήμ,
για μένα το πιο όμορφο είναι ο Θόλος του Βράχου.
Ο Θόλος του Βράχου στην πραγματικότητα είναι χτισμένος πάνω σε έναν βράχο,
τον οποίο εμείς ονομάζουμε Αλ- Σαχρ,
όπου πιστεύουμε ότι ο προφήτης Μωάμεθ, ειρήνη σ' αυτόν,
ανήλθε στους ουρανούς και οδήγησε όλους τους προφήτες σε προσευχή.
Χτισμένος πριν από 1300 χρόνια,
ο Θόλος του Βράχου είναι ανάμεσα στα αρχαιότερα ισλαμικά μνημεία του κόσμου.
Όμως γιατί εδώ, λίγο πιο πάνω από το Δυτικό Τείχος;
Τι έχει αυτό το μέρος που το κατέστησε για τους Μουσουλμάνους την πύλη προς το Θεό;
Ο αρχαιότερος χάρτης της Ιερουσαλήμ που έχει βρεθεί ποτέ,
δείχνει πως όταν οι Μουσουλμάνοι έφτασαν ως κατακτητές τον έβδομο αιώνα,
βρήκαν μια χριστιανική πόλη,
στην οποία κυριαρχούσε η Εκκλησία του Αγίου Τάφου.
Λέγεται ότι τους προσκάλεσαν να προσευχηθούν μέσα στην εκκλησία,
όμως αυτοί ζήτησαν αντ' αυτού να τους πάνε στην κορυφή της πέτρινης πλατφόρμας
ώστε να ψάξουν να βρουν ένα δικό τους μέρος για λατρεία.
Το βρήκαν εγκαταλελειμμένο, γεμάτο σκουπίδια...
Μόνο αφότου το καθάρισαν, ανακάλυψαν αυτό που αναζητούσαν.
Το εκτενές κομμάτι του βράχου...
Το αντικείμενο στο κέντρο των ιερών ιστοριών της Ιερουσαλήμ.
Σήμερα ο Θόλος του Βράχου φυλάει την αρχαία πέτρα,
όπου πιστεύεται πως οι Ιεβουσαίοι κάποτε προσκυνούσαν, όπου στεκόταν ο Ναός,
και όπου ανήλθε εις τους ουρανούς ο προφήτης Μωάμεθ.
Το Σάββατο πριν το Πάσχα,
οι ορθόδοξοι Χριστιανοί γιορτάζουν την Ανάσταση του Χριστού
με την τελετή της ιεράς φλόγας.
Μια από τις αρχαιότερες τελετές του χριστιανισμού.
Στις ιερότερες μέρες των Εβραίων,
οι Εβραίοι μαζεύονται στο Δυτικό Τείχος για την ευλογία των ιερέων.
Λέγεται ότι είναι η ίδια ευλογία που έδιναν οι ιερείς του Ναού πριν από 3000 χρόνια.
Τις τελευταίες μέρες του ραμαζανιού,
οι Μουσουλμάνοι πιστεύουν ότι οι ουρανοί ανοίγουν,
και όλες οι προσευχές τους εισακούονται.
Όταν έρχομαι στην Παλιά Πόλη,
βλέπω Χριστιανούς και Μουσουλμάνους,
και είμαι πολύ περίεργη για το πώς βλέπουν εκείνοι την Ιερουσαλήμ.
Αναρωτιέμαι επίσης αν και εκείνοι έχουν περιέργεια...
Σχετικά με τη δική μου ζωή.
Κάθε θρησκεία έχει μια αντίληψη για τις άλλες.
Πιστεύουμε ότι είμαστε τόσο διαφορετικοί,
όμως έχουμε περισσότερα κοινά απ' όσα συνειδητοποιούμε.
Ζούμε σ' αυτή τη μικρή περιοχή, και ξέρω ότι την αγαπάμε όλη.
Όλοι μας αγαπάμε την Ιερουσαλήμ.
Ελπίζω μια μέρα να έχουμε το θάρρος
να γνωρίσουμε τους ανθρώπους που ζουν ακριβώς δίπλα μας.
Ίσως όχι ακόμα.
Μια μέρα, ναι.
Οι Εβραίο, οι Χριστιανοί και οι Μουσουλμάνοι
συχνά βρίσκονται εμπλεκόμενοι σε αντιπαραθέσεις.
Εντούτοις όμως μοιράζονται μια κληρονομιά και μια αγάπη
για τη γη που τρέφει την πίστη τους.
Πουθενά δεν είναι πιο φανερό αυτό απ' ό,τι στην Ιερουσαλήμ.
Αυτή η πόλη στο λόφο δένει μαζί τις ελπίδες του κόσμου.
Μετάφραση: fata morgana